Powrót (Rückweg)
Pieśń „Rückweg” („Powrót”) to utwór mniej znany niż wielkie cykle, ale niezwykle interesujący pod względem poetyckim i muzycznym. „Rückweg” to pieśń samotnego wędrowca (kiedyś taki wątek zainicjowała na forum Kuriera Szafarskiego – Agnieszka – niezapomniana współtwórczyni Schubertiady).
„Rückweg” D 476 została skomponowana w 1816 roku, kiedy Schubert miał zaledwie 19 lat. Tekst napisał Johann Mayrhofer, poeta, przyjaciel i współlokator Schuberta w Wiedniu. Ich relacja była głęboka i twórcza — Mayrhofer dostarczył mu wiele tekstów o tematyce egzystencjalnej, melancholijnej, często z motywem samotności i wędrówki. Rok 1816 był dla Schuberta czasem intensywnej twórczości — powstało wtedy ponad 100 pieśni. Młody kompozytor był już po pierwszych sukcesach, ale żył w biedzie, nie miał stałej pracy i zmagał się z poczuciem wyobcowania. Przyjaźń z Mayrhoferem była dla niego źródłem inspiracji, ale też emocjonalnych napięć — obaj byli introwertyczni, skłonni do melancholii, a ich rozmowy często dotyczyły filozofii, śmierci i sztuki.

Rückweg
Zum Donaustrom, zur Kaiserstadt
Geh’ ich in Bangigkeit:
Denn was das Leben Schönes hat,
Entweichet weit und weit.
Die Berge schwinden allgemach,
Mit ihnen Wald und Fluss;
Der Kühe Glocken läuten nach,
Und Hütten nicken Gruss.
Was starrt dein Auge tränenfeucht
Hinaus in blaue Fern’?
Ach, dorten weilt ich, unerreicht,
Frei unter Freien gern!
Wo Liebe noch und Treue gilt,
Da öffnet sich das Herz;
Die Frucht an ihren Strahlen schwillt,
Und strebet himmelwärts.
Powrót
Nad Dunaj gdzie cesarski gród,
Obawę wrócić mam,
Bo życie pięknych chwil ma w bród,
Co wnet mijają nam.
Znikają góry w szarej mgle,
Wraz z nimi nurt i las,
A dzwonki zwierząt gdzieś tam w tle,
Już zmierzchu głoszą czas.
Dlaczego oczy me we łzach,
W błękitny patrzą pył,
Ach, żyłem tam jak w pięknych snach,
Wśród wolnych wolnym był.
Gdzie miłość, wierność jeszcze trwa,
Tam serca słychać zew,
Tam drzewo w sadzie owoc da,
Ku niebu wznosząc śpiew.
Sławek S.



